Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców (CEPiK)

Informacje ogólne na temat CEPiK
Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców – CEPiK jest systemem informatycznym obejmującym centralną bazę danych gromadzącą dane i informacje o pojazdach, ich właścicielach i posiadaczach oraz osobach posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami.
Ewidencja jest prowadzona w systemie teleinformatycznym.

Celem budowy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jest zabezpieczenie interesów Państwa i Obywateli w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz bezpieczeństwa pojazdów i ich właścicieli, a w szczególności CEPiK ma:

• poprawić bezpieczeństwo obrotu cywilno-prawnego pojazdami;
• znacznie ograniczyć i wyeliminować negatywne zjawiska jak kradzieże pojazdów, dokumentów, oszustwa celne, oszustwa ubezpieczeniowe itp.;
• zwiększyć efektywność pracy Policji poprzez dostęp do centralnego banku danych;
• poprawić bezpieczeństwo ruchu drogowego poprzez dbałość o właściwy poziom techniczny pojazdów i formalne uprawnienia do kierowania pojazdami;
• usprawnić pracę organów administracji państwowej w zakresie rejestracji pojazdów i wydawania praw jazdy;
• dostosować się do rozwiązań funkcjonujących w krajach Unii Europejskiej.

Podstawy prawne
Ustawa Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm) zobowiązuje Ministra do spraw administracji publicznej do utworzenia Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców – CEPiK. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określił zasady funkcjonowania centralnej ewidencji pojazdów i centralnej ewidencji kierowców w rozporządzeniu z dnia 19 września 2001 r. w sprawie centralnej ewidencji pojazdów (Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1166), rozporządzeniu z dnia 3 sierpnia 2001 r. w sprawie centralnej ewidencji kierowców (Dz.U. z 2001 r. nr 92, poz. 1028 ) oraz rozporządzeniu z dnia 9 grudnia 2009 r. w sprawie opłaty ewidencyjnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 210, poz. 1626 ). Rozporządzenia te określają:

1. Sposób prowadzenia ewidencji,
2. Warunki i sposób współdziałania podmiotów, które przekazują dane lub informacje do ewidencji,
3. Rodzaj danych lub informacji zgromadzonych w ewidencji, które mogą być udostępnione, 
4. Wysokość opłat za udostępnianie danych lub informacji zgromadzonych w ewidencji oraz warunki i sposób ich wnoszenia.

Ewidencja pojazdów
W ewidencji pojazdów są gromadzone następujące dane i informacje opisujące:

1. pojazd,
2. rejestrację pojazdu,
3. właściciela (posiadacza pojazdu),
4. zdarzenia takie jak:
   • kradzież pojazdu oraz jego odnalezienie,
   • wybicie numeru nadwozia (podwozia) lub numeru silnika,
   • nadanie i utrata dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych, pozwolenia czasowego, tablic tymczasowych, karty pojazdu oraz o ich odnalezienie,
   • zatrzymanie dowodu rejestracyjnego albo pozwolenia czasowego,
5. zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu, w tym dane takie jak:
   • imię i nazwisko (lub nazwę firmy) ubezpieczonego i jego adres zamieszkania (lub adres siedziby),
   • nazwę zakładu ubezpieczeń, który zawarł umowę,
   • nazwę, serię i numer dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy,
   • datę zawarcia umowy i okres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń,
   • datę rozwiązania umowy.

Ewidencja kierowców
W ewidencji kierowców są gromadzone następujące dane opisujące:

1. kierowcę,
2. dokument stwierdzający uprawnienia,
3. zdarzenia:
   • zatrzymanie dokumentu stwierdzającego uprawnienia oraz jego zwrócenie, 
   • cofnięcie uprawnienia oraz jego przywrócenie,
   • utrata dokumentu stwierdzającego uprawnienia oraz jego odnalezienie,
   • zakaz prowadzenia pojazdów,
4. zakres i numer zaświadczenia ADR oraz okres, na jaki zostało ono wydane.

Źródła finansowania systemu CEPiK
Środek specjalny CEPiK powstały 1 stycznia 2004 r. został przekształcony zgodnie z Ustawą budżetową na 2005 r. w Fundusz Celowy CEPiK z dniem 1 stycznia 2005 roku.

Przychód funduszu stanowią, opłaty z tytułu opłat ewidencyjnych na podstawie artykułu 80d, Ustawy prawo o ruchu drogowym. Wysokość każdej opłaty ewidencyjnej, nie może przekroczyć równowartości w złotych 0,5 euro ustalonej przy zastosowaniu kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu wydania rozporządzenia Ministra SWiA.
Opłaty ewidencyjne pobiera się za:

• wydanie dowodu rejestracyjnego,
• wydanie pozwolenia czasowego,
• wydanie zalegalizowanych tablic (tablicy) rejestracyjnych,
• wydanie nalepek kontrolnych,
• wydanie karty pojazdu dla pojazdu samochodowego innego niż określony w art. 77 ust. 1 ustawy,
• wydanie dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem,
• za wymianę, na podstawie art. 150 ust. 1 ustawy, prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami lub potwierdzającego dodatkowe kwalifikacje i wymagania do kierującego pojazdem,
• wpisanie do dowodu rejestracyjnego przez uprawnionego diagnostę kolejnego terminu badania technicznego pojazdu,
• za wpis, na podstawie art. 115h ust. 6 pkt 2 ustawy, przedsiębiorcy do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek doskonalenia techniki jazdy,

Drugie źródło dochodu reguluje art. 30a Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152), która określa opłatę ewidencyjna z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych od którego zakład ubezpieczeń uiszcza opłatę w wysokości 1 euro ustalonej przy zastosowaniu kursu średniego ogłoszonego przez NBP obowiązującego w dniu zawarcia umowy.

Trzecim źródłem są opłaty ewidencyjne, należne za dokonanie wpisu przedsiębiorcy do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców, uiszczane na podstawie art. 30g ust. 9 pkt 2 z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Kolejnym źródłem przychodów stanowią opłaty za udostępnianie danych. Wydatkowanie Funduszu Celowego CEPiK następuje z tytułu zawartych umów, działalność funduszu reguluje Ustawa o finansach publicznych, a wysokość środków finansowych w 2008 r. – Ustawa budżetowa.