Fundusz Kościelny - Wyznania i mniejszości narodowe - Biuletyn Informacji Publicznej MSWiA

Biuletyn Informacji Publicznej

Wyznania i mniejszości narodowe

Dotacje z Funduszu Kościelnego 2017 r.

 

Podstawa prawna i organizacja

Fundusz Kościelny został powołany na mocy art. 8 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 9, poz. 87, z późn. zm.) jako forma rekompensaty dla kościołów za przejęte przez Państwo nieruchomości ziemskie. Fundusz ten, stosownie do zasady równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych wyrażonej w art. 25 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., działa na rzecz kościołów i innych związków wyznaniowych, posiadających uregulowany status prawny w Rzeczypospolitej Polskiej.

Fundusz Kościelny stanowi wyodrębnioną pozycję w części 43 budżetu państwa - wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne, w dziale 758 – różne rozliczenia, w rozdziale 75822 – Fundusz Kościelny, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych – obecnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Przeznaczenie środków Funduszu Kościelnego

Środki Funduszu Kościelnego, stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 1990 r. w sprawie rozszerzenia celów Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 61, poz. 354), przeznacza się na następujące cele:

  • wspomaganie kościelnej działalności charytatywno-opiekuńczej, kościelnej działalności oświatowo-wychowawczej i opiekuńczo-wychowawczej a także inicjatyw związanych ze zwalczaniem patologii społecznych oraz współdziałania w tym zakresie organów administracji rządowej z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi;

Dotacje z Funduszu Kościelnego na wspomaganie działalności charytatywno-opiekuńczej, oświatowo-wychowawczej i opiekuńczo-wychowawczej udzielane są m.in. na zakłady opiekuńczo-lecznicze, domy opieki społecznej, specjalistyczne zakłady dla głęboko upośledzonych dzieci i dorosłych, domy starców, domy samotnej matki, schroniska dla bezdomnych i jadłodajnie, zakłady wychowawcze i specjalnej troski, domy dziecka, ochronki, żłobki, przedszkola, szkoły podstawowe i średnie ogólne i specjalistyczne, bursy, internaty, świetlice itp. placówki prowadzone przez kościelne osoby prawne. Dotacje przeznaczone są głównie na budowę, rozbudowę, remonty, adaptacje i modernizacje tych placówek. W nielicznych, szczególnie uzasadnionych przypadkach, z Funduszu finansuje się również zakup wyposażenia i pomocy dydaktycznych o charakterze trwałym. Środków z Funduszu nie przeznacza się na pokrywanie kosztów bieżącego utrzymania tych placówek, takich jak np. nośniki energii, żywność, odzież, środki czystości, lekarstwa i artykuły sanitarne, usługi eksploatacyjne, wynagrodzenia itp. Z Funduszu Kościelnego nie udziela się dotacji na finansowanie placówek oświatowo-wychowawczych o charakterze kultowym, jak np. punkty katechetyczne, grupy oazowe, punkty rekolekcyjne itp.

  • remonty i konserwację obiektów sakralnych o wartości zabytkowej;

Dotacje z Funduszu Kościelnego są udzielane wyłącznie na remonty i konserwację zabytkowych obiektów o charakterze sakralnym i to tylko na wykonywanie podstawowych prac zabezpieczających sam obiekt (w szczególności remonty dachów, stropów, ścian i elewacji, osuszanie i odgrzybianie, izolację, remonty i wymianę zużytej stolarki okiennej i drzwiowej, instalacji elektrycznej, odgromowej, przeciwwłamaniowej i przeciwpożarowej itp.). Z Funduszu nie finansuje się remontów i konserwacji obiektów towarzyszących (takich jak np.: dzwonnice wolnostojące, krzyże) ruchomego wyposażenia obiektów sakralnych (takich jak np.: obrazy, ikonostasy, stalle, epitafia, szaty i naczynia liturgiczne, instrumenty muzyczne, dzwony) oraz otoczenia świątyni, a także stałych elementów wystroju wnętrz (takich jak np.: polichromie, freski, witraże i posadzki).

  • finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne duchownych;

Środki Funduszu Kościelnego przeznaczane są również na finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne duchownych na zasadach i w trybie przewidzianym w odrębnych przepisach. Stosownie bowiem do art. 86 ust. 4 w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015, poz. 581, z późn. zm.) składki na ubezpieczenie zdrowotne duchownych oraz alumnów wyższych seminariów duchownych i teologicznych, postulantów, nowicjuszy, juniorystów oraz ich odpowiedników, z wyłączeniem osób duchownych będących podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych lub zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych, są finansowane z Funduszu Kościelnego, na co Fundusz Kościelny otrzymuje dotację z budżetu państwa. Zgodnie z art. 16 ust. 10 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, z późn. zm.) Fundusz Kościelny finansuje składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe duchownych nie podlegających tym ubezpieczeniom z innych tytułów w wysokości 80%, a za członków zakonów kontemplacyjnych klauzurowych i misjonarzy w okresach pracy na terenach misyjnych w 100%. Jak stanowi art. 16 ust. 10a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe duchownych, o których mowa w art. 9 ust. 1a, finansuje Fundusz Kościelny, zgodnie z ust. 10 pkt 1, w części obliczonej od różnicy podstawy wymiaru składek określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5 i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy.

Mając na uwadze uchwaloną przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 grudnia 2016 r. ustawę budżetową na rok 2017, która  w części 43 budżetu państwa - wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne, w rozdziale 75822 – Fundusz Kościelny na poniższe cele przeznaczyła kwotę 10 000 000 zł, uprzejmie informujemy, że kościelne osoby prawne będą mogły ubiegać się o przyznanie dotacji z Funduszu Kościelnego na realizację w 2017 r., następujących zadań:

1. konserwacja i remonty obiektów sakralnych i kościelnych o wartości zabytkowej w znaczeniu nadanym przez aktualne ustawodawstwo, bądź orzecznictwo. tj.

a) ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290) zgodnie z którą ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie należy przez to rozumieć wykonywanie
w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt. 8),

b) ustawę z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.
z 2014, poz. 1446) zgodnie z którą użyte w ww. ustawie określenia oznaczają:

- zabytek - nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1),

- prace konserwatorskie - działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań (art. 3 pkt 6).

c) w aktualnym ustawodawstwie brak jest legalnej definicji „obiektu sakralnego” oraz „obiektu kościelnego”, dlatego na potrzeby udzielenia dotacji z Funduszu Kościelnego przyjmuje się, że:

- obiekty sakralne - są te miejsca, w których stale i systematycznie zbierają się wierni danej religii (wyznania) dla wzięcia udziału w nabożeństwach i innych zorganizowanych formach uprawiania kultu religijnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 1991 r., sygn. akt II SA 391/91),

- obiekty kościelne – są to inne obiekty należące do kościelnych osób prawnych, które,
co do zasady, stanowią „budynki towarzyszące" obiektom sakralnym, przez które, na gruncie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2013, poz. 1169, z późn. zm.) rozumie się „położone w sąsiedztwie obiektów sakralnych: budynki stanowiące mieszkanie proboszcza lub rektora i kancelarię parafialną lub kancelarię rektora (plebanię), budynki stanowiące mieszkanie wikariuszy (wikariatkę), budynki stanowiące mieszkanie pracowników świeckich parafii lub rektoratu (organistówkę), budynki punktu katechetycznego i budynki domu zakonnego związanego z duszpasterstwem w tym obiekcie sakralnym albo świadczeniem w nim pomocy.”.

 

Dotacje na w/w cel przeznaczane będą, co do zasady, na remonty i prace konserwatorskie zabytkowych obiektów sakralnych (w szczególności: remonty dachów, stropów, ścian i elewacji, osuszanie i odgrzybianie, izolację, remonty i wymianę zużytej stolarki okiennej i drzwiowej, instalacji elektrycznej, wodnej, kanalizacyjnej, odgromowej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach może nastąpić finansowanie z Funduszu Kościelnego ruchomego wyposażenia obiektów sakralnych (takich jak np.: instrumenty muzyczne, dzwony) oraz stałych elementów wystroju wnętrz (takich jak np.: ołtarze, polichromie, freski, posadzki). Z Funduszu Kościelnego nie finansuje się co do zasady prac dotyczących otoczenia obiektu (takich jak np.: chodniki, ogrodzenia, trawniki);

2. wspomaganie kościelnej działalności charytatywno-opiekuńczej, która również nie posiada definicji legalnej, jednakże zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej działalność charytatywno-opiekuńcza Kościoła obejmuje w szczególności:

- prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki,

- prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek,

- organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa,

- organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności,

- prowadzenie żłobków, ochronek, burs i schronisk,

- udzielanie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie,

- krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających,

- przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie.

 

Zgodnie także z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, w celu realizacji działalności charytatywno-opiekuńczej, kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić, na zasadach określonych w ustawach, odpowiednie instytucje, w tym zakłady dla osób potrzebujących opieki, szpitale i inne zakłady lecznicze podmiotów leczniczych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, żłobki i schroniska dla dzieci.

 

Dotacje na w/w cel przeznaczane będą w szczególności na remonty placówek, w których prowadzona jest działalność charytatywno-opiekuńcza oraz zakup koniecznego wyposażenia
i pomocy dydaktycznych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach będzie się finansować 
z Funduszu Kościelnego koszty prowadzenia działalności tych placówek (np. żywność) oraz udzielanie pomocy w zapewnianiu opieki i wypoczynku osobom znajdującym się w potrzebie (np. kolonie letnie).

 

Poniżej szczegółowe zasady postępowania przy udzielaniu dotacji z Funduszu Kościelnego w 2017 r.:

1. Termin składania wniosków, których formularz dostępny jest do pobrania poniżej – od dnia 15 marca do dnia 28 kwietnia 2017 r. Termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem wniosek zostanie nadany w polskiej placówce pocztowej. W uzasadnionych przypadkach, spowodowanych zdarzeniem losowym lub wynikających z ważnego interesu społecznego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji może wyrazić zgodę na złożenie wniosku po terminie.

2. Wnioski będą zweryfikowane przez pracowników Wydziału Regulacji Prawnych oraz Wydziału Rejestru Kościołów i Innych Związków Wyznaniowych Departamentu Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych, zwanego dalej „DWRMNiE”, pod względem formalnym oraz wstępnie przez nich zaopiniowane.

3. Dyrektor DWRMNiE powoła komisję, której zadaniem będzie opiniowanie wniosków o przyznanie dotacji. W skład komisji będą wchodzić pracownicy DWRMNiE: jako Przewodniczący komisji - Dyrektor DWRMNiE oraz jako zastępca przewodniczącego komisji - zastępca Dyrektora DWRMNiE, a także dwóch członków. Opinia komisji polegać będzie na rekomendowaniu Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosków wraz z propozycją wysokości dotacji dla konkretnej kościelnej osoby prawnej i ma charakter doradczy.

4. Komisja przyjmuje regulamin pracy komisji.

5. Komisja wykonuje swoje czynności na posiedzeniach oraz roboczych spotkaniach swoich członków.

6. Przewodniczący komisji lub w jego zastępstwie zastępca przewodniczącego komisji może, stosownie do potrzeb, zapraszać do współpracy ekspertów oraz  pracowników DWRMNiE spoza składu komisji, którym zleca wykonywanie powierzonych zadań.

7. Komisja, na każdym etapie oceny wniosków może zwracać się do wnioskodawców, bezpośrednio albo za pośrednictwem DWRMNiE, o wyjaśnienia dotyczące treści wniosku i dołączonych załączników oraz ich uzupełnienie.

8. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest spotkanie z wnioskodawcą celem wyjaśnienia członkom komisji wątpliwości powstałych w trakcie oceny wniosku.

9. Podczas analizy wniosku, przy formułowaniu przez komisję rekomendacji, zastosowanie mają m.in. następujące kryteria:

a) wysokość środków Funduszu Kościelnego w 2017 r.,

b) zgodność wnioskowanego celu z zakresem zadań przewidzianych do realizacji z Funduszu Kościelnego w 2017 r.,

c) zgodność wnioskowanego celu z zasadami udzielania dotacji z Funduszu Kościelnego, umieszczonymi na stronie podmiotowej MSWiA oraz w BIP MSWiA,

d) aktualny stan techniczny obiektu objętego wnioskiem o dotację, w szczególności stan zagrożenia, w jakim znajduje się obiekt wymagający remontu,

e) realność wykonania planowanych prac w bieżącym roku kalendarzowym,

f) racjonalne uzasadnienie kosztów realizacji planowanych prac oraz zaangażowanie finansowe podmiotu występującego o dotację, a także wskazanie innych źródeł finansowania prac,

g) wielkość i zaawansowanie realizacji planowanego zadania.

10. Komisja na posiedzeniach, po przeprowadzeniu dyskusji podsumowującej analizy poszczególnych wniosków o udzielenie dotacji, dokonuje wyboru wniosków oraz sporządza Wykazy rekomendowanych kościelnych osób prawnych, zawierające: nazwę kościelnej osoby prawnej, nazwę zadania, miejsce realizacji zadania oraz wysokość dotacji. Wykazy stanowią jednocześnie projekt decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie udzielenia dotacji.

11. Komisja podejmuje decyzje dotyczące rekomendacji w głosowaniu jawnym, zwykłą większością głosów. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego komisji.

12. Wykazy, o których mowa w pkt. 11,  przewodniczący komisji niezwłocznie (nie później niż
w terminie 7 dni od dnia posiedzenia komisji) przedstawia Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji  w celu podjęcia decyzji o udzieleniu dotacji z Funduszu Kościelnego.

13. Na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowane zostaną wzory umów określających tryb i zasady udzielania oraz rozliczania dotacji, a także związujących beneficjentów terminami wykorzystania dotacji i jej rozliczenia wskazanymi w ustawie o finansach publicznych. Wspomniane wzory umów niezwłocznie zostaną przekazane wnioskodawcom celem ich podpisania. Umowę z wnioskodawcą podpisywać będzie Dyrektor bądź Zastępca Dyrektora DWRMNiE, na podstawie odpowiednich pełnomocnictw udzielonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. 

14. Sprawozdanie z wykonania zadania będzie przyjmowane w DWRMNiE. W przypadku stwierdzenia uchybień formalnych, DWRMNiE niezwłocznie wystąpi o ich usunięcie  do beneficjenta dotacji. DWRMNiE po otrzymaniu poprawnego pod względem formalnym sprawozdania z wykonania zadania niezwłocznie przekaże je do Departamentu Budżetu.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach sprawozdanie może zostać przekazane również do  Departamentu Kontroli i Nadzoru.

15. DWRMNiE będzie oceniał pod względem merytorycznym wykonanie zadania i sporządzał na piśmie opinię w sprawie realizacji zadania. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawozdaniu z wykonania zadania DWRMNiE niezwłocznie podejmie działania zmierzające do ich wyjaśnienia.

16. Departament Budżetu oceniać będzie wykonanie zadania pod względem finansowym i przekazywać będzie opinię w sprawie sprawozdania z wykonania zadania DWRMNiE.

17. Departament Kontroli i Nadzoru będzie przeprowadzał kontrolę wykonania zadania:

a) na uzasadniony wniosek DWRMNiE,

b) z własnej inicjatywy.

18. DWRMNiE będzie przedkładał Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji Informację dotyczącą realizacji zadania w celu zatwierdzenia rozliczenia dotacji. DWRMNiE po zatwierdzeniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji rozliczenia dotacji, przekazywać będzie jej kopię do Departamentu Budżetu.

19. W przypadkach stwierdzenia konieczności zwrotu części lub całości dotacji wraz z ewentualnymi odsetkami przez beneficjentów, postępowanie prowadzi Departament Budżetu.

Adres do korespondencji:

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Departament Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych
z dopiskiem „Fundusz Kościelny”
ul. Batorego 5
02-591 Warszawa

Szczegółowe informacje można uzyskać pod nr telefonów: 22 315-21-48; 20-97; 21-51; 21-49

Załączniki do strony

Metryczka

Data publikacji 16.05.2016
Data modyfikacji 14.03.2017
Podmiot udostępniający informację:
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Osoba wytwarzająca/odpowiadająca za informację:
Osoba udostępniająca informację:
Rafał Gąsiński Departament Komunikacji Społecznej
Osoba modyfikująca informację:
Rafał Gąsiński
do góry